• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
Üyelik Girişi
Takvim
Sema Acar
semaacar17@hotmail.com
YOĞURT YİYİŞİNİZİ SEVSİNLER…
09/08/2016

Tarih 1831…Paris şehir planlamacıları Notre Dame Katedrali’nin bakımsızlığı yüzünden yıkılmasını isterler.  Ünlü Fransız yazar Victor Hugo, halkın ilgisini buraya çekmek ve katedralin yenilenmesini sağlamak için Notre Dame'ın Kamburu adlı romanını yazar ve Notre Dame Katedrali'nin yenilenmesinde büyük rol oynar.   

 

Tarih  1849… İngiltere Kraliçesi Victoria'nın eşi ve Kraliyet Sanatlar Derneği'nin Başkanı Prens Albert bütün uygar ülkelerin katılacağı uluslararası bir sergi (EXPO)düzenleme düşüncesini ortaya atar. Tasarıyı gerçekleştirmek üzere planlar hazırlanır, öncülüğünü Kraliçe Victoria'nın yaptığı bağışlarla parasal destek sağlanır. Bu ilk dünya fuarı yani ilk EXPO 1851 yılında Londra’da düzenlenirken kente de demir ve cam konstrüksiyon büyük sergi salonu ünlü Kristal Palas’ı kazandırır.  Başarısıyla yaratıcısına Sir unvanını kazandıran Kristal Saray 1854'te sökülüp  başka bir yere  başka bir düzende yeniden kurulur. 1866'da geçirdiği bir yangından zarar görür,   onarılır.1936'daki bir yangında ise tümüyle yanar; ayakta kalan kuleleri de II. Dünya Savaşı'nda İngiltere'ye saldıran Alman uçaklarına hedef oluşturduğu gerekçesiyle 1941'de sökülür. 

 

Tarih 1850… M.Ö. 200 yıllarında bir Roma Kolonisi olarak kurulan… Kurulduğu dönemde ve takip eden yıllarda; ekonomik ve siyasi olarak önemli bir kent olarak görülmeyen…15.yüzyılda İspanya’nın eyaleti olan ancak İspanya Krallığının politikaları nedeniyle İspanya’nın gelişme olanaklarından yeterince yararlanamamış… Amerika ile olan ticaretin artması ve endüstri devriminin İspanya’da ilk başladığı kent olması nedeniyle gelişmesi ivme kazanan  Barcelona’da; artan nüfus, sosyal çöküntü (fuhuş, hırsızlık, gasp, cinayet, tecavüz vakalarındaki artış vb.) ve benzeri sorunların yarattığı baskıların sonucu olarak kentsel yenileme ihtiyacı nedeniyle yeni yerleşim alanları açılmasına yönelik bir planlama yarışması düzenlenmiş . Bu yarışma sonucunda 1853 yılında yaptırılan plan, bugünkü Barselona’nın temel yapısını oluşturmuş.  

 

1976 yılında Metropoliten Alan Planlama Çalışması ile kentsel dönüşüm çalışmaları başlatılmış, fiziksel, sosyal, ekonomik yaklaşımlarla kentin dönüşümü bütüncül bir anlayışla ele alınmış. Kentsel Dönüşüm Projesi ile  kentin yenilenmesinde, parçacı yaklaşımların benimsendiği süreçler hızla terkedilerek   bütünü denetleme hedefleri ortaya konurken, yerel otoritelerin kararlı tavrı, sürece hız kazandırmış. 1850 lerde planlanan ve bu gün önemli bir ticaret ve liman kenti olan Barcelona’yı Allah’ın izni oda başkanın gayreti ile 2023 yılında geçeceğiz inşallah…  

 

Tarih 1887…Meşhur Eiffel Kulesi Fransız Devrimi'nin 100. yıl kutlamaları çerçevesinde düzenlenen Paris fuarının yani Paris EXPO sunun giriş kapısı olarak inşa edilir.1887 de yapımına başlanan kulenin 1889 açılışı yapılır.Bu gün Fransa’nın sembolü  olan ve Paris’e maddi getiri sağlayan, şehrin hafızalardaki yerini sağlamlaştıran kule eşsiz bir yapı olma özelliğini de korumaktadır.3.000 işçinin 26 ay boyunca 18.038 adet demir parçayı 2,5 milyon perçinle bir araya getirdiği ve bu gün en büyük turizm cazibelerinden biri olan Eiffel Kulesini yılda 6 milyon turist ziyaret ediyor. Yapımı sırasında hiç ölüm vakası yaşanmamış olması o günün şartlarında şaşırtıcı bir durum olan ve dünyanın en güzel mimari yapılarından biri olarak kabul edilen Eiffel Kulesine ilk başlarda 20 yıl için müsaade alınmış. 1909 yılında  sökülmesi gereken kuleye iletişim için çok uygun yüksekliğe ulaştığından ve yeni yüzyılda Atlantik ötesi haberleşmeye imkân tanıdığından, kalmasına izin verilmiş. 

 

Tarih 1997… senelerce bir endüstri kenti olarak ömrünü devam ettiren İspanya’nın Bask bölgesindeki Bilbao, ekonomik krizler ve işsizlikle boğuşan kendi halinde bir şehir iken bir anda talihi döner. İspanyolların bile çok yüz vermediği, pek yolunun düşmediği Bilbao bu tarihte açılan Guggenheim Müzesi ile yeni bir çehreye kavuşur ve dünyanın dört bir yanından sanatseverlerin ziyaret ettiği bir kent haline gelir. New York’ta 1959’da kurulan Guggenheim Müzesi, elindeki dev koleksiyonu sergilemek için mekân sıkıntısı yaşarken Avrupa’da yeni bir mekân arayışına girince Bilbao’daki müze hayata geçirilir. Dünyaca ünlü mimar Frank Gehry,müzeyi kentin gecekondu mahallesine inşa eder, binanın ihtişamı da göz doldurur; öyle ki müze inşaat halindeyken bile günlerce konuşulur ve tartışılır. Açıldıktan sonra “modern zamanların en önemli binası” olarak tanımlanır ve kent bir anda sanatseverlerin ve turistlerin akınına uğramaya başlar. Müzenin hem mimari hem de turistik katkısı pek çok şehri kıskandırır; zira her yıl müzeyi ziyaret eden insan sayısı yaklaşık bir milyonu bulmaktadır ve Bilbao’nun başına talih kuşu konduran bu olay dünya mimarlık literatürüne ‘Bilbao Etkisi’ (Bilbao Effect) olarak geçmiş. 

 

Bir kentin talihini bir anda değiştiren bu türden bir vaka bu Yalnız Kent’in başına gelir mi? Bilemem ancak Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi 2014 Yılı En İyi Müze Ödülü’ne Bayburt’un Bayraktar köyünde kurulu Baksı Müzesi layık görülürken…Eskişehir Eti Arkeoloji Müzesi’nde düzenlenen sünnet düğünü aklıma gelince  ….   

 

Yukarıdaki kentler ve başlarına gelenleri bir kenara yazdıktan sonra gelelim bizim kente Yalnız Kent’e Çanakkale’ye….Ve bakalım bu kent için kimler neleri nasıl yapıyor? 

 

Tarih Haziran 2013...Çanakkale Valisi Bay Tuna’yı Eskişehir’e uğurlarken 5.500 üyeli odanın çılgın Başkanı çok duygulanıyor ve giden valiye söz veriyor; “Gözünüzün arkada kalmaması için ant içiyoruz; beş yıl sonraki Çanakkale’niz Eskişehir’imizi geçecektir. Sizi daima minnet ve şükranla anacağız” 

 

Ve Vali Tuna “İşte gidiyorum Ceşm-i siyahım ”diyor ve gidiyor… Vali Çınar geliyor… 

 

Tarih Ağustos 2013… Kentin kardeleni büyük binada kahvaltılı toplantı… Yeni vali Bay Çınar ve daire müdürlerini oda başkanı ve yönetim kurulu üyeleri ağırlıyor… Vali Çınar “ÇTSO’dan vizyoner ve fark yaratacak projeler “ istiyor. Proje denilince Çanakkale’de akla gelen ilk ve tek isim olan oda başkanı saplantı haline getirdiği kurvaziyer ve yat limanı projelerinden bahsettikten sonra 1915 in 100 yılını es geçerek Cumhuriyetin kuruluşunun 100.yılına geliyor ve projeyi patlatıyor; “Çanakkale 2023 yılında Barselona'yı aşan bir cazibe merkezi olacaktır”… 

 

Tarih Temmuz 2014... Çanakkale Valiliği “Turizm Eksenli Olarak Çanakkale Şehri’nin Planlanması” konulu toplantı düzenleniyor. Toplantıya katılanlar arasında Kale gurubu Başkanı Zeynep Bodur Okyay ve eşi Kale Grubu Şirketleri Teknik bölüm Başkanı Osman Okyay var… Zeynep Hanımla Osman Beyin aile dostları Metropoli Vakfı Başkanı var… Belediye başkanı var…  Vali Çınar ve daire müdürleri var… Simultane çeviriyi beceremeyen tercümanlar var ancak Barcelona hedefini koyan oda başkanı yok… Daha doğrusu odanın esemesi yok Kale Grubu var… Ve bu toplantıda vali Çınar “Metropoli Vakfı, edindiğimiz bilgilere göre dünyanın ünlü kentlerinde kentsel planlama çalışmaları yürüten, İspanyanın BİLBAO Kenti için yaptıkları çalışmalarla Kent Nobel’i almış olduklarını görüyoruz” diyor.  

 

Kent Nobel’ini alan Bilbao kentidir vakıf değildir ve kent adına Belediye Başkanına takdim edilmiştir ve ayrıca internette; bu dünyanın en ünlü şehirlerinin planlamasını yaptığı söylenen ünlü Metropoli Vakfı ve buraya davet edilen yetkilileri ve bu yetkililerin yaptıkları çalışmalarla Bilbao’ya Kent Nobel’i kazandırdıklarına dair hiçbir bilgiye ulaşamadım. Yok. Belki de çok mütevaziler reklamlarını yapmıyorlar belki de ben bulamamışımdır.   

 

Peki, bu toplantı sonucunda alınan kararlara ne oldu? Belli değil ama 23 Nisan 2016 da İskele Meydanına Vali Erkal ve Belediye Başkanı Ülgür Gökhan ile çok sayıda davetlinin katıldığı bir törenle Kale Grubu tarafından  "Çanakkale'nin Evlatları İnteraktif Deneyim Sergisi “açıldı 

 

Vali Çınar’da gitti Vali Çınar gitti ama imzasını taşıyan Troya isimli Doğa Turizmi Master Planı hala duruyor. Duruyor mu gerçekten? O planla ilgilenen var mı? Ya da o plandan haberi olmayan var mı?  Evet Vali Çınar ‘dan sonra Vali Erkal geldi…Değişen bir şey oldu mu? Olmadı… Toplantılar… Sözler… Tüm kent aktörleri bir gayretli… Bir gayretli konuşurken… Sanırsın Çanakkale uçtu uçacak… Ama uçamıyor Çanakkale… Yağmurda kanatları ıslanmış sığırcık misali hareketsiz olduğu duruyor öyle…  

 

Yüzyıllar boyu farklı toplumların egemenliğinde kalan ve kronolojisindeki olaylarla ilgili izleri taşıyan Çanakkale nasıl yeniden dizayn edilecek? Köprü ile mi? Yıllardır bir köprü yapılamadı. Ama sözü hep verildi… Böyle bir iş için gereken bütçe nerden bulunacak? Böyle bir değişim için Çanakkalelinin fikri alınacak mı (ki şu ana kadar alınmadı)? Tarihin önemine yakışır kalıcı bir eser yapmayıp 2023 e yeniden dizayn edilmiş bir Çanakkale ile girmekten bahsedenler hala aynı yerdeler mi? İsmi de dâhil gerçekten Çanakkale 2023 e kadar kabuk mu değiştirecek? 

 

Sadece yerel aktörler mi ulusal aktörler de Çanakkale için 2014 de sözle verdiler. TÜRSAB’ın 2014 yılında hazırladığı Türkiye Kurvaziyer Turizmi  Raporunda Çanakkale’de var. Raporun Çanakkale ile ilgili kısmında   "Çanakkale Kurvaziyer Limanı için çalışmalar tamamlandığı ve Troya Barış Kenti Projesi kapsamında her biri 6 bin 500 yolcu taşıyabilecek 6 adet Okyanus tipi yeni gemilere aynı anda ev sahipliği yapacak bu limanın 2015 Çanakkale Savaşları’nın 100. Yıldönümü 'ne yetiştirilmesi planlandığı yazıyor.  Ne oldu o proje?2016 yılındayız. Proje gerçekleşmedi. Neden? 

 

2014 yılı yerel seçimlerin yapıldığı yıldı hatırlayalım. Çanakkale Belediyesi yine CeHaPe de kaldı.  Akape adayı Mehmet Daniş kazanamadı. Bu hatırlatmadan sonra acaba; o ambiyans içinde mi sözler verildi? Neyse… 2014 de verilen sözler tutulmadı sözün özü bu 

 

Bir kentin ekonomik ve sosyal anlamda başarılı olması için çeşitli prensiplere sahip olması gerektir. Kentin hafızasını kafanıza göre değiştiremezsiniz. Kentin hafızası kadar kentin coğrafik ve tarihsel alınyazısı da özgündür ve bununla da kafanıza göre oynayamazsınız. Geçmişin gururla anılan, geleceğe taşınması gereken öyküsünü yarına taşıyan tarihselliğinin doğru okunması gerekir. Yerel geleneksel ve ulusal olanları dışlayarak oluşturacağınız yeni yapı hafızası olmayan yapay bir kent olur ve kendi tarihi ile ilişkisi koparılmış insanlar kendini oraya ait hissetmez. 

 

Sanko Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Sınav  “Şehirler insanın vücudu gibidir. İnsanın nasıl ruhu var kalbi var, şehirde öyledir. Şehrin ruhu devlettir, yani valiliktir, şehrin kalbi ise belediyedir. Şehirde önemli olan diğer bir organ ise akıldır.  Akıl üniversitelerdir ve üniversiteler akıl üretir, fikir üretir, bilgi üretir” demiş. Bunların hepsi bu kentte olduğuna göre mütevazı ve profesyonel aile dostu şehir planlamacılarına ne gerek var? Mütevazı aile dostu profesyonel şehir planlamacılarını getirip sonra iskele meydanına sergi açmak ne alaka? Ve en önemlisi bu kentin adı ile yaşayan ve anılan Türkiye’nin ön sözünün yazıldığı 1915 ‘in  100.yılı için hiçbir hazırlık yapmayanların vicdanları rahat mı?   

 

Dedim ya tekrar köprü lafı ortaya atıldı… Köprü bu kente ne kazandırır ne kaybettirir tartışılmadan kentliye sorulamadan birileri müjde veriyor Birileri müjdeyi duyuruyor… Birileri seviniyor… Biri tuttu... Biri kesti… Biri pişirdi… Biri yedi… Biri hani bana dedi misali… 



(Bu yazı LİVEPLUS Dergisi Ağustos sayında yayınlanmıştır.)

 



522 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

2018 Troıa Yılı …Orhaniye Tabyası… Paintball… - 15/03/2018
2017 yılının Şubat ayında ilan edilen yıl ile ilgili çalışmalar 2018 yılının Şubat ayında ivme kazanıyor… Geç kalınmış olmuyor mu “ivme kazanmak” için?
Çanakkale Çanakkale'dir - 19/01/2018
Boğaz tarihte her dönem bir isim almış ve bu isimler Boğaz’la birlikte hareket etmiş sonunda yine kentin aldığı isim Boğaz’ın aldığı isim olmuş: Çanakkale.
Kahverengi Tabelalar… - 04/08/2017
Tabela deyip geçmemek gerek her biri birer efekt aslında.
NAME-İ AŞK - 07/03/2017
Yeryüzü aşkın yüzü oluncaya dek!
YALNIZKENT’TE CHP’LİLERİN SOSYAL MEDYA İLE İMTİHANI - 14/12/2016
CHP 20, 22 ve 23 Dönem Çanakkale Milletvekili Ahmet Küçük Facebook hesabında bir paylaşım yaptı. Adana mitinginde; Nazlı Ilıcak, Ali Bulaç, Şahin Alpay’ın anons edilmelerinden duyduğu rahatsızlığı ifade eden… Sıfatlar ve hakaret içermeyen… Bir parti
EBABİL BİR KUŞTUR… - 03/09/2016
Bir öğretim üyesi neden kitap yazar?
SÜLEYMAN TAPINAĞI, AYASOFYA, SELİMİYE… BELGRAD,SELANİK, EDİRNE… - 11/07/2016
Ama Edirne bu kaynaklarda yazanlardan fazlasıydı ve o kaynaklarda olmayan, oralarda yazılmayanları görmekti amacımız. Osmanlı’nın 2.başkenti…88 yıl Osmanlı’ya başkentlik yapmış bir kentin anlatacağı söyleyeceği çok şey vardı mutlaka.
MÜSLÜMAN MAHALLESİNDE SALYANGOZ SATMAK… - 01/07/2016
Ve bu kent “laikliği içine sindirmiş” içselleştirerek yaşayanların kenti ve bunun için de her türlü mücadeleyi veren bir kent. “Köhnemiş ideolojiler” bu kentte barınamıyor ve bu neslin kıymetini biliyor bu kentli onun içinde itirazlarını yapıyor
BULANIK MIRILTILAR... - 19/06/2016
On binlerce yıldır yer küre üzerinde var olan insanoğlu ilk başlarda gücünün yetmediği, denetleyemediği doğa olayları yüzünden dağa taşa, ateşe suya, rüzgâra buluta tapmış.
 Devamı